Xã Thọ Lập được thành lập ngày 01/7/2025 theo Nghị quyết số 1686 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 03 xã cũ là Xuân Thiên, Thuận Minh, Thọ Lập. Những năm qua, kinh tế - xã hội của xã phát triển ổn định, cơ sở hạ tầng được đầu tư nâng cấp. Hệ thống giáo dục phát triển toàn diện ở cả 3 cấp học (Mầm non, Tiểu học, THCS) với 100% các trường Tiểu học và THCS đều đã đạt chuẩn quốc gia. Mặc dù chất lượng giáo dục và công tác phổ cập luôn được giữ vững, việc duy trì quá nhiều đầu mối trên cùng một địa bàn xã dẫn đến bộ máy quản lý dôi dư, kinh phí chi cho hoạt động bộ máy hành chính công bị dàn trải, hiệu suất sử dụng cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học chưa tối ưu. Do đó, để nâng cao chất lượng giáo dục, sử dụng cơ sở vật chất trường học hiệu quả; bố trí phù hợp đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đảm bảo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới; tiết kiệm các nguồn lực đầu tư, tài chính thì việc sắp xếp lại các trường mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn xã là cần thiết.

Thực hiện Văn bản số 777/TTg-TCCV ngày 10/7/2026 và Văn bản số 814/TTg-TCCV ngày 20/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập; căn cứ Phương án tổng thể sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và Quyết định số 2387/QĐ-UBND ngày 05/8/2026 của UBND tỉnh Thanh Hóa về phê duyệt Phương án tổng thể sắp xếp các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh cùng các văn bản liên quan, xã Thọ Lập xây dựng Đề án sắp xếp các trường mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn.

Mục tiêu của Đề án là tổ chức lại mạng lưới trường, lớp theo hướng tinh gọn, hợp lý, phù hợp với quy mô dân số, phân bố dân cư, điều kiện địa lý và đặc điểm của từng khu vực; nâng cao hiệu quả quản lý, quản trị nhà trường; sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị và các nguồn lực đầu tư cho giáo dục.

Điểm quan trọng được xã Thọ Lập đặt lên hàng đầu trong quá trình sắp xếp là bảo đảm ổn định việc dạy và học, quyền lợi chính đáng của học sinh. Việc sáp nhập các trường là sắp xếp về tổ chức, đầu mối quản lý, không đồng nghĩa với việc xáo trộn nơi học tập của học sinh. Học sinh đang học ở trường nào vẫn tiếp tục học tại trường đó; các hoạt động giảng dạy, học tập, chương trình giáo dục và quyền lợi của học sinh được bảo đảm, không bị gián đoạn bởi quá trình sắp xếp. Toàn xã hiện có 9 trường công lập với tổng số 130 lớp/nhóm và 4.103 học sinh. Trong đó bậc Mầm non có 03 trường (Xuân Thiên; Thuận Minh; Thọ Lập): tổng số 40 nhóm/lớp, 1.047 học sinh. Cấp Tiểu học có 3 trường (Xuân Thiên; Thuận Minh; Thọ Lập): tổng số 52 lớp, 1.600 học sinh. Cấp THCS có 3 trường (Xuân Thiên; Thuận Minh; Thọ Lập): tổng số 38 lớp, 1.456 học sinh.

Theo đề án, sáp nhập nguyên trạng toàn bộ diện tích đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy mô học sinh và đội ngũ nhân sự của 9 trường độc lập trên địa bàn xã (gồm các trường tại Xuân Thiên; Thuận Minh; Thọ Lập) để thành lập 03 trường theo từng cấp học. Trong đó sắp xếp 3 trường mầm non gồm: Trường MN Xuân Thiên, MN Thuận Minh, MN Thọ Lập thành Trường mầm non Thọ Lập. Trường chính đặt tại trường Mầm non Thọ Lập. Phân hiệu 1 đặt tại trường Mầm non Xuân Thiên. Phân hiệu 2 đặt tại trường Mầm non Thuận Minh (Cơ sở 1). Điểm trường thuộc Phân hiệu 2 đặt tại trường Mầm non Thuận Minh (Cơ sở 2); Quy mô trường, lớp, học sinh sau sáp nhập gồm 40 lớp; 1.047 học sinh.

Sắp xếp 3 trường tiểu học gồm: tiểu học Xuân Thiên, tiểu học Thuận Minh, tiểu học Thọ Lập thành Trường tiểu học Thọ Lập. Trường chính đặt tại trường Tiểu học Thuận Minh (Cơ sở 1). Phân hiệu 1 đặt tại trường tiểu học Xuân Thiên. Phân hiệu 2 đặt tại trường tiểu học Thọ Lập. Điểm trường thuộc trường chính đặt tại trường tiểu học Thuận Minh (Cơ sở 2). Quy mô trường, lớp, học sinh sau sáp nhập gồm 52 lớp; 1.600 học sinh.

Sắp xếp 3 trường THCS gồm: THCS Xuân Thiên, THCS Thuận Minh, THCS Thọ Lập thành trường THCS Thọ Lập. Trường chính đặt tại trường THCS Xuân Thiên; Phân hiệu 1 đặt tại trường THCS Thuận Minh (Cơ sở 1); Phân hiệu 2 đặt tại trường THCS Thọ Lập; Điểm trường thuộc Phân hiệu 1 đặt tại trường THCS Thuận Minh (Cơ sở 2). Quy mô trường, lớp, học sinh sau sáp nhập gồm 38 lớp; 1.456 học sinh.

Việc sắp xếp nhằm cụ thể hóa chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, giảm đầu mối, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý, tổ chức dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn. Qua đó, góp phần sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài sản công và các nguồn lực đầu tư cho giáo dục.

Từ 9 trường xuống còn 3 trường, giữ nguyên 12 điểm trường hiện có là sự thay đổi về đầu mối tổ chức, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống giáo dục và phục vụ tốt hơn nhu cầu học tập của học sinh. Với việc đặt quyền lợi người học làm trọng tâm, xã Thọ Lập hướng tới một mạng lưới trường học tinh gọn nhưng hợp lý, giảm đầu mối nhưng không làm giảm điều kiện học tập; sắp xếp tổ chức nhưng giữ vững sự ổn định trong dạy và học, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục trong những năm tới./.

Đỗ Duy Nhã, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thọ Lập