Sau mưa lũ, tại những vùng bị thiên tai, nguồn nước thường ô nhiễm do các chất thải từ cống rãnh, bùn đất, xác động vật chết... lẫn vào nước sông, suối, ao hồ gây ô nhiễm, dịch bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, việc vệ sinh, khử trùng và đảm bảo môi trường an toàn là hết sức quan trọng.
1. Thu dọn đất đá, rác thải, xác động vật chết
- Bùn đất, rác thải sau khi thu dọn từ các hộ gia đình, cơ quan, công sở phải được thu gom, tập kết đúng địa điểm theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân các cấp.
- Thu gom, chôn lấp xác súc vật chết và tẩy uế chỗ có xác súc vật chết đúng nơi quy định.
- Phun hóa chất khử trùng theo hướng dẫn của ngành y tế toàn bộ khu vực nhà và các công trình vệ sinh và khu vực xung quanh. Đặc biệt là phun hóa chất khử trùng hoặc rắc vôi bột vào nơi, vị trí có xác súc vật chết. Nếu không có vôi, hoá chất khử trùng thì dùng rác khô đốt nơi súc vật chết.
- Nếu nhà tiêu và chuồng trại gia súc bị hỏng phải tu sửa và làm vệ sinh sạch sẽ.
2. Xử lý nước sinh hoạt sau lũ
Đối với giếng khơi (giếng đào): Tiến hành xử lý nước giếng khơi theo 3 bước:
* Bước 1: Thau rửa giếng:
- Làm vệ sinh thành và nền giếng, khơi thông nước ngập lụt quanh giếng.
- Trước khi làm trong và khử trùng nước, phải thau, tát, vét giếng, lấy hết bùn, rác và rửa thành giếng.
* Bước 2: Biện pháp làm trong nước
- Dùng phèn chua liều lượng 50 gam/1m3 nước, (50 gam tương đương nửa lạng) nếu độ đục nhiều thì tăng lượng phèn chua nhưng tối đa không quá 100 gam/1m3.
- Tán nhỏ, hoà tan hết phèn chua trong chậu.
- Cho nước phèn chua vào gàu múc nước thả mạnh xuống giếng rồi kéo gàu lên xuống khoảng 10 lần, đợi 30 phút sau mới khử trùng nước.
* Bước 3: Biện pháp Khử trùng nước giếng:
- Ước lượng nước trong giếng (tính bằng m3) để xác định hoá chất khử trùng. Cứ 1m3 nước hoà tan 10 - 20gam Chloramine B, tương đương 1 đến 2 thìa canh (tuỳ thuộc vào độ đục của nước).
- Múc một gàu nước và hoà tan lượng hoá chất nói trên vào nước (phải khuấy đều cho tan hết hóa chất). Sau đó, thả mạnh gàu xuống giếng, kéo gàu lên xuống khoảng 10 lần. Sau 30 phút múc nước lên ngửi có mùi Chlo là dùng được. Nếu không ngửi thấy mùi Chlo trong nước thì cho thêm khoảng 1/3 thìa canh bột Chloramine B/1m3 nước, khuấy đều rồi cho vào giếng đến khi nào nước có mùi Clo mới đảm bảo.
- Dùng nước giếng này tưới lên thành giếng để khử trùng.
- Giếng đã khử trùng sau 30 phút mới sử dụng nước (phải đảm bảo lượng Clo dư (0,3 - 0,5mg/lít). Nếu lỡ cho quá nhiều Chloramine B thì đợi đến khi nào bay hết mùi Clo mới sử dụng...
Lưu ý: Không tiến hành khử trùng đồng thời với đánh phèn. Sau khi khử trùng nếu ngửi nước có mùi Clo thì việc khử trùng mới có tác dụng. Nước sau khi đã làm trong, khử trùng vẫn phải đun sôi mới uống được.
Khử trùng môi trường và xử lý xác động vật chết
a) Khử trùng môi trường
- Toàn bộ khu vực dân cư, cơ quan, đơn vị, khu vực công cộng, đặc biệt là khu vực tập trung đông người như: trường học, bệnh viện, chợ... cần phải được thực hiện tiêu độc, khử trùng theo hướng dẫn của ngành y tế để đảm bảo không phát sinh, lây lan bệnh dịch sau lũ.
- Bố trí kinh phí và cán bộ để thực hiện phun hóa chất tiêu độc khử trùng theo hướng dẫn của ngành y tế cho toàn bộ các hộ gia đình, các cơ quan, đơn vị (trường học, bệnh viện…) và khu vực công cộng (chợ, đường giao thông…) trong khu vực trung tâm lũ. Trong đó, đặc biệt là các điểm có phát, động vật chết.
b) Xử lý xác động vật chết
- Đối với xác động vật chết: Thu gom, chôn lấp xác súc vật chết và tẩy uế chỗ có xác súc vật chết đảm bảo các yêu cầu sau: Khảo sát để ước tính số lượng xác súc vật chết cần xử lý. Vị trí chôn xác súc vật chết tốt nhất là ở ngoài đồng, có thể chôn ở trong vườn nhưng phải cách xa nguồn nước ít nhất là 30m. Hố đào chôn xác súc vật sâu ít nhất là 0,8m. Đổ từ 2 - 3kg vôi bột lên trên để tẩy uế hoặc phun chloramin B liều cao 25g/l. Hàng ngày kiếm tra nơi chôn xác súc vật chết nếu phát hiện có mùi hôi thối hoặc bị đào bới thì phải lấp thêm đất và rào chắn. Trường hợp xác súc vật chết đã phân hủy, thối rữa, bốc mùi hôi thối phải xử lý bằng hóa chất sát trùng và phải được bao gói kín ngay tại nơi phát hiện, không để rơi rớt dịch xác súc vật phân hủy tránh gây ô nhiễm môi trường, sau đó mới di chuyển đến vị trí chôn.
Lưu ý: Sau khi chuyển xác súc vật chết đi chôn phải phun thuốc khử trùng hoặc rải vôi bột nơi có xác súc vật chết. Nếu không có vôi, hoá chất khử trùng thì dùng rác khô đốt nơi có xác súc vật chết.
Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thọ Lập