Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt cấp xã vào vị trí gần dân nhất và cũng là nơi quyền lực Nhà nước chạm trực tiếp nhất vào đời sống Nhân dân. Điều này đồng nghĩa với việc các đại biểu HĐND cấp xã sẽ phải gánh vác trọng trách nặng nề hơn. Chính quyền địa phương 2 cấp là bước cải cách đột phá, hiện thực hóa “ý Đảng, lòng dân” thông qua bộ máy tinh gọn, chủ động và phục vụ. Kỳ vọng của cử tri không chỉ dừng lại ở việc tinh gọn bộ máy mà còn nằm ở chất lượng dịch vụ công. Việc tinh gọn bộ máy và phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền địa phương 2 cấp, đặc biệt là cấp xã, đòi hỏi đội ngũ cán bộ và đại biểu HĐND phải có năng lực cao, trình độ chuyên môn tốt để đảm nhận khối lượng công việc lớn và nâng cao chất lượng thủ tục hành chính. Điều người dân cần ở các đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026-2031 là sự am hiểu về công nghệ, dám nghĩ, dám làm, sát sao cơ sở; có tư duy đổi mới, khả năng chuyển hóa ý chí người dân thành chính sách và bản lĩnh thực thi trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển bền vững.

HĐND xã Thọ Lập khóa XX, nhiệm kỳ 2021 - 2026tổ chức kỳ họp thứ XVII

Thực tiễn năm 2025 cho thấy, HĐND cấp xã vận hành mô hình 2 cấp đã khẳng định vị thế gần dân nhất thông qua các quyết định sát sườn về ngân sách, đầu tư công và an sinh xã hội. Hoạt động giám sát được chú trọng, tập trung vào những vấn đề thực tiễn cuộc sống đặt ra, giúp tăng niềm tin và nhận được sự đồng thuận cao từ người dân.

Để hoạt động mang lại hiệu quả thực chất, HĐND cấp xã cần khẳng định vai trò quyết định, chủ động ra nghị quyết sát thực tiễn thay vì thụ động chờ hướng dẫn, giúp khắc phục ách tắc công việc. Quyết định kịp thời, đặc biệt trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp, là trụ cột làm nên vị thế cơ quan dân cử. Vì vậy, HĐND các cấp cần kịp thời “chốt” các vấn đề thẩm quyền theo luật định để bộ máy vận hành thông suốt, tháo gỡ điểm nghẽn tại cơ sở, giải quyết nhanh các bài toán hành chính tác động đến dân. Việc này đòi hỏi đại biểu phải có năng lực, trách nhiệm và sự chủ động trong giám sát, ra nghị quyết.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đặc biệt là việc nâng cao thẩm quyền HĐND cấp xã, đã giúp bộ máy gần dân hơn, tăng cường trách nhiệm giải trình và cải cách hành chính. Để nâng cao hiệu quả, cần tập trung nâng cao chất lượng đại biểu, đổi mới phương thức giám sát, ứng dụng chuyển đổi số và phát huy bản lĩnh “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”. Để hiện thực hóa quyền lực Nhân dân từ cơ sở, HĐND cấp xã cần “dám quyết, dám giám sát, dám truy trách nhiệm đến cùng”.

Bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại xã Thọ Lập

Tại xã Thọ Lập, cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 có hơn 17 nghìn cử tri tham gia bầu cử ở 14 khu vực bỏ phiếu, bầu ra 3 đại biểu Quốc hội, 4 đại biểu HĐND tỉnh và 21 đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2026-2031. Kỳ vọng vào cuộc bầu cử lần này sẽ lựa chọn được những đại biểu có tâm, tầm, bản lĩnh và am hiểu thực tiễn để nâng cao chất lượng hoạt động HĐND cấp xã.

Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thọ Lập